نِظامیه نام مدارسی است که در زمان سلجوقیان برای آموزش علوم و فنون روز در شهرهای بزرگ آن دوره؛ بغداد، نیشابور، آمل، قاهره و اصفهان بلخ هرات تأسیس شد.

اولین مدارس از این دست به همت وزیر برجستهٔ آلپ ارسلان سلجوقی، خواجه نظام الملک توسی تأسیس گردیدند. به همین خاطر به این مدارس نام نظامیه دادند.

کلمهٔ نظامیه به همین معنا در این بیت از سعدی نیز به کار رفته‌است:

مرا در نظامیه ادرار بود شب و روز تلقین و تکرار بود

مدرسه نظامیه بغداد

مدرسه نظامیه در بغداد توسط «خواجه نظام الملک» بنیان نهاده شد. نظامیه همچنان تحت تأثیر آرای افرادی همچون امام محمد غزالی است. آموزش در نظامیه، تعالیم اشاعره بود. نظامیه یکی از معروف‌ترین مدارس بغداد بود که حجره‌هایی به سکونت طلاب افراشته داشت. این مدرسه به تدریس مذهب شافعی می‌پرداخت. شایع است که خلیفه به شکایت بعضی از مخالفان این مدرسه را مدتی بسته‌است.

مدرسین و شاگردان معروف

  1. ^ بوستان سعدی، باب هفتم «در عالم تربیت».
  2. ^ در این بیت ادرار به معنی مقرری به کار رفته‌است.

  • لغت نامه دهخدا، ج۱۴
  • با کاروان حله، عبدالحسین زرین کوب، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۷۲
  • ویکیپدیای انگلیسی

جستارهای وابسته